door Deken Paul Bronneberg van Gulpen heeft zijn parochies in Gulpen-Wittem voor zijn vertrek naar Schinnen nog een ‘kerkenvisie’ nagelaten. Uit die inventarisatie blijkt dat met name de kerken van Slenaken en Nijswiller het moeilijk hebben.
De Sint-Remigiuskerk in Slenaken trekt gelovigen uit het eigen dorp, uit het naburige Teuven en, in de zomer, katholieken van elders die in het Heuvelland vakantie vieren. Zo lijkt de kerk tijdens de wekelijkse missen nog redelijk vol te zitten.
Maar de schijn bedriegt. Uit de inventarisatie van het dekenaat – de basis voor de nieuwe kerkenvisie – blijkt dat Slenaken de minste bezoekers van alle negen kerken in de gemeente Gulpen-Wittem trekt. Daar komt bij dat de kerkgangers niet al te scheutig zijn als de collecteschaal aan het einde van de mis rondgaat. De toeristen houden blijkbaar de hand op de knip, waardoor de parochie ook weinig inkomsten heeft.
Net als Slenaken is ook de parochie Nijswiller een zorgenkindje. De Sint-Dionysiuskerk daar heeft het eveneens lastig. Weinig kerkgangers, weinig inkomsten, weinig vrijwilligers die willen helpen bij de instandhouding van de kerk.
Prioriteit
Bij het zoeken naar een oplossing voor de problemen van de kerken in Gulpen-Wittem krijgen Slenaken en Nijswiller dan ook prioriteit. Zij kunnen het geld voor de kerkenvisie – 25.000 euro – inzetten om een eigen adviseur in te huren. De Sint-Cunibertuskerk in Wahlwiller kampt met een ander probleem. De kerk trekt extra bezoekers met zijn schilderingen van Aad de Haas. Dat levert wat extra inkomsten op, want die kunstliefhebbers steken ook af en toe een kaarsje op. Maar de kunstwerken nopen het kerkbestuur ook om de verwarming het hele jaar door wat hoger te zetten. Met de bescheiden opbrengst van het offerblok in het kleine kerkje zijn die torenhoge stookkosten niet op te vangen.
De kerkenvisie maakt duidelijk hoe de vlag erbij hangt in de negen kerken. Stuk voor stuk rijksmonumenten waar zorgvuldig mee omgegaan moet worden. Iets wat Bronnebergs opvolger, deken Patrick Lipsch, verder mag uitwerken.
De grote vraag is of alle negen kerken op termijn als zodanig te handhaven zijn. Trouwe parochianen slaat de schrik om het hart als ze dat horen. Maar het is zoals het is: voor tien kerkgangers kun je zo’n gebouw waarschijnlijk niet open houden.
Verduurzaming
Er is alvast gekeken of de kerken eventueel ook voor andere activiteiten gebruikt kunnen worden. Dat gebeurt al, zij het op bescheiden schaal: in Wijlre was onlangs nog een orgelconcert, en in Gulpen werd de Johannes Passion uitgevoerd. Dat helpt. Een beetje. Maar daarmee red je het niet, vreest deken Paul Bronneberg: „We moesten in Gulpen stoppen met die Johannes Passion omdat er toch te weinig publiek op af kwam.” En een exotische jaarmarkt past niet in zo’n sacraal gebouw.
Het enige wat hier echt soelaas biedt, is het verduurzamen van de kerken. Verbeter de isolatie, zodat het energiegebruik omlaag kan. Maar dat is bij de vaak eeuwenoude gebouwen makkelijker gezegd dan gedaan.
Het enige wat hier echt soelaas biedt, is het verduurzamen van de kerken. Verbeter de isolatie, zodat het energiegebruik omlaag kan.
De kerkenvisie maakt duidelijk hoe de vlag erbij hangt in de negen kerken. Stuk voor stuk rijksmonumenten waar zorgvuldig mee omgegaan moet worden.
(Bron: Rene Willems, De Limburger 15-7-2025)
